नवदुर्गा स्तोत्रम् | चैत्र नवरात्रि विशेष | गुड़ी पड़वा 2026 | Maa Durga | Navdurga Stotram
नवदुर्गा स्तोत्र माँ दुर्गा के नौ दिव्य स्वरूपों—शैलपुत्री से सिद्धिदात्री तक—की स्तुति है। चैत्र नवरात्रि और गुड़ी पड़वा के पावन अवसर पर इसका पाठ अत्यंत शुभ माना जाता है। श्रद्धा से पाठ करने पर भक्त को शक्ति, साहस, समृद्धि और देवी कृपा प्राप्त होती है।
🌸 नवदुर्गा के 9 स्वरूप
1️⃣ शैलपुत्री
2️⃣ ब्रह्मचारिणी
3️⃣ चंद्रघंटा
4️⃣ कूष्मांडा
5️⃣ स्कंदमाता
6️⃣ कात्यायनी
7️⃣ कालरात्रि
8️⃣ महागौरी
9️⃣ सिद्धिदात्री
॥ नवदुर्गा स्तोत्रम् ॥
1️⃣ शैलपुत्री
श्लोक:
वन्दे वाञ्छितलाभाय चन्द्रार्धकृतशेखराम् ।
वृषारूढां शूलधरां शैलपुत्रीं यशस्विनीम् ॥
हिंदी अर्थ:
मैं शैलपुत्री देवी को प्रणाम करता हूँ, जो चन्द्रमा को मस्तक पर धारण करती हैं, वृषभ (बैल) पर सवार हैं और त्रिशूल धारण करती हैं। वे भक्तों की सभी इच्छाएँ पूर्ण करती हैं।
English Meaning:
I bow to Goddess Shailaputri, who wears the crescent moon, rides a bull, and holds a trident. She fulfills all desires of her devotees.
2️⃣ ब्रह्मचारिणी
श्लोक:
दधाना करपद्माभ्यामक्षमाला कमण्डलू ।
देवी प्रसीदतु मयि ब्रह्मचारिण्यनुत्तमा ॥
हिंदी अर्थ:
हाथों में माला और कमंडल धारण करने वाली ब्रह्मचारिणी देवी मुझ पर कृपा करें।
English Meaning:
May Goddess Brahmacharini, holding a rosary and water pot, bless me with her grace.
3️⃣ चन्द्रघण्टा
श्लोक:
पिण्डजप्रवरारूढा चण्डकोपास्त्रकैर्युता ।
प्रसादं तनुते मह्यं चन्द्रघण्टेति विश्रुता ॥
हिंदी अर्थ:
सिंह पर सवार और युद्ध के लिए सदा तैयार चन्द्रघण्टा देवी मुझे कृपा प्रदान करें।
English Meaning:
Goddess Chandraghanta, mounted on a lion and armed for battle, blesses me with her grace.
4️⃣ कूष्माण्डा
श्लोक:
सुरासम्पूर्णकलशं रुधिराप्लुतमेव च ।
दधाना हस्तपद्माभ्यां कूष्माण्डा शुभदास्तु मे ॥
हिंदी अर्थ:
कलश और शक्ति से परिपूर्ण कूष्माण्डा देवी मुझे शुभ फल प्रदान करें।
English Meaning:
May Goddess Kushmanda, holding divine energy and creation power, grant me auspicious blessings.
5️⃣ स्कन्दमाता
श्लोक:
सिंहासनगता नित्यं पद्माश्रितकरद्वया ।
शुभदास्तु सदा देवी स्कन्दमाता यशस्विनी ॥
हिंदी अर्थ:
सिंहासन पर विराजमान स्कन्दमाता देवी सदा हमें शुभ फल दें।
English Meaning:
Goddess Skandamata, seated on a lion throne, always blesses with prosperity and well-being.
6️⃣ कात्यायनी
श्लोक:
चन्द्रहासोज्ज्वलकरा शार्दूलवरवाहना ।
कात्यायनी शुभं दद्याद्देवी दानवघातिनी ॥
हिंदी अर्थ:
शेर पर सवार और दानवों का नाश करने वाली कात्यायनी देवी हमें शुभ फल प्रदान करें।
English Meaning:
Goddess Katyayani, the destroyer of demons riding a tiger, grants auspicious blessings.
7️⃣ कालरात्रि
श्लोक:
एकवेणी जपाकर्णपूर नग्ना खरास्थिता ।
लम्बोष्ठी कर्णिकाकर्णी तैलाभ्यक्तशरीरिणी ॥
वामपादोल्लसल्लोहलताकण्टकभूषणा ।
वर्धन्मूर्धध्वजा कृष्णा कालरात्रिर्भयङ्करी ॥
हिंदी अर्थ:
भयानक स्वरूप वाली कालरात्रि देवी, जो अज्ञान और भय का नाश करती हैं, हमें हर संकट से रक्षा दें।
English Meaning:
Goddess Kalaratri, fierce and dark, destroys fear and ignorance and protects from all dangers.
8️⃣ महागौरी
श्लोक:
श्वेते वृषे समारूढा श्वेताम्बरधरा शुचिः ।
महागौरी शुभं दद्यान्महादेवप्रमोददा ॥
हिंदी अर्थ:
श्वेत वस्त्र धारण करने वाली महागौरी देवी हमें शांति और शुभता प्रदान करें।
English Meaning:
Goddess Mahagauri, dressed in white and pure, grants peace and auspiciousness.
9️⃣ सिद्धिदात्री
श्लोक:
सिद्धगन्धर्वयक्षाद्यैरसुरैरमरैरपि ।
सेव्यमाना सदा भूयात् सिद्धिदा सिद्धिदायिनी ॥
हिंदी अर्थ:
सभी देव, असुर और यक्ष जिनकी पूजा करते हैं, वे सिद्धिदात्री देवी हमें सिद्धियाँ प्रदान करें।
English Meaning:
Goddess Siddhidatri, worshipped by gods and celestial beings, grants divine powers and success.
🌼 समापन भाव
यह स्तोत्र माँ नवदुर्गा की उपासना का अत्यंत सरल और शक्तिशाली माध्यम है। नवरात्रि में इसका नियमित पाठ करने से भक्त को शक्ति, शांति और देवी कृपा प्राप्त होती है।
✨ नवदुर्गा स्तोत्र पाठ के लाभ
1️⃣ जीवन में शक्ति और साहस बढ़ता है।
2️⃣ नकारात्मक ऊर्जा और भय दूर होते हैं।
3️⃣ सुख-समृद्धि और वैभव की प्राप्ति होती है।
4️⃣ मानसिक शांति और आत्मविश्वास मिलता है।
5️⃣ बाधाओं और संकटों से रक्षा होती है।
6️⃣ नवरात्रि व्रत का पूर्ण फल प्राप्त होता है।
7️⃣ देवी माँ की विशेष कृपा प्राप्त होती है।
❓ FAQ
1. नवदुर्गा स्तोत्र क्या है?
नवदुर्गा स्तोत्र माँ दुर्गा के नौ स्वरूपों की स्तुति करने वाला पवित्र पाठ है, जो नवरात्रि में विशेष रूप से किया जाता है।
2. नवदुर्गा स्तोत्र कब पढ़ना चाहिए?
इसे चैत्र नवरात्रि, शारदीय नवरात्रि, गुड़ी पड़वा और दैनिक पूजा में पढ़ा जा सकता है।
3. नवदुर्गा के नौ रूप कौन-कौन से हैं?
शैलपुत्री, ब्रह्मचारिणी, चंद्रघंटा, कूष्मांडा, स्कंदमाता, कात्यायनी, कालरात्रि, महागौरी और सिद्धिदात्री।
4. नवदुर्गा स्तोत्र के पाठ से क्या लाभ मिलता है?
इससे शक्ति, साहस, समृद्धि और मानसिक शांति प्राप्त होती है तथा नकारात्मक ऊर्जा दूर होती है।
5. क्या घर पर नवदुर्गा स्तोत्र का पाठ किया जा सकता है?
हाँ, श्रद्धा और भक्ति से घर पर इसका पाठ करना अत्यंत शुभ माना जाता है।
